Ứng dụng công nghệ số trong bảo vệ môi trường đòi hỏi sự kết nối dữ liệu, hoàn thiện cơ chế và nâng cao năng lực quản lý, điều hành. Đây là nội dung trọng tâm tại buổi làm việc giữa Đoàn công tác Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững với Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM và đại diện các sở, ngành liên quan tại Hội trường Trung tâm.
Từ những nền tảng đang vận hành đến yêu cầu quản trị dựa trên dữ liệu
Tại buổi làm việc, hai bên trao đổi về thực tiễn ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; đồng thời làm rõ những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai tại TP.HCM. Nội dung trao đổi gắn với yêu cầu giải quyết các bài toán đô thị như ô nhiễm môi trường, ngập nước, quản lý chất thải và nâng cao hiệu quả giám sát các vấn đề phát sinh trên địa bàn.

Ông Nguyễn Thanh Hòa – Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM chia sẻ tại buổi làm việc với Đoàn công tác Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững
Ông Nguyễn Thanh Hòa – Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM đã chia sẻ về môt số nền tảng, hệ thống đang được Thành phố triển khai, gồm Nền tảng trực quan hóa dữ liệu (IOC), Hệ thống thông tin tiếp nhận, trả lời và xử lý kiến nghị người dân (Cổng 1022), Nền tảng bản đồ số Thành phố và ứng dụng Công dân số TP.HCM. Các hệ thống này tạo điều kiện thu thập thông tin, tiếp nhận phản ánh từ người dân, theo dõi tình hình thực tế và hỗ trợ công tác quản lý, điều hành.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc khai thác các nền tảng số: dữ liệu cần được kết nối và chia sẻ đồng bộ giữa các cơ quan; thông tin quan trắc cần gắn với khả năng cảnh báo, dự báo; phản ánh của người dân cần được chuyển hóa thành thông tin phục vụ xử lý và giám sát. Đây là bước chuyển quan trọng từ ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang hình thành năng lực quản trị đô thị dựa trên dữ liệu.
Nhận diện điểm nghẽn để đề xuất giải pháp từ thực tiễn

TS. Nguyễn Song Tùng – Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững phát biểu chia sẻ tại buổi làm việc
Một trong những vấn đề được trao đổi là tình trạng dữ liệu phân tán, chưa thống nhất về tiêu chuẩn và phương thức kết nối, gây khó khăn cho việc chia sẻ, tích hợp và khai thác thông tin liên ngành. Bên cạnh đó, các vướng mắc về cơ chế pháp lý, quy trình đầu tư, nguồn lực tài chính và nhân lực có chuyên môn liên ngành cũng ảnh hưởng đến khả năng triển khai và phát huy hiệu quả của các giải pháp công nghệ.

Toàn cảnh buổi làm việc
Từ thực tế này, Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM và Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững trao đổi về định hướng tăng cường liên thông dữ liệu, tích hợp các nền tảng, phát triển ứng dụng gắn với nhu cầu thực tiễn; đồng thời nghiên cứu khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), bản đồ 3D và mô hình bản sao số (Digital Twin) trong giám sát, phân tích và dự báo các vấn đề đô thị. Việc hoàn thiện cơ chế chia sẻ, khai thác dữ liệu và tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện cũng được đặt ra nhằm bảo đảm công nghệ thực sự phục vụ công tác quản lý nhà nước.

GS.TS Nguyễn Xuân Cự – chuyên gia Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững trao đổi tại buổi làm việc
Đáng chú ý, buổi làm việc giữa các bên không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận các ứng dụng hiện có mà còn tập trung nhận diện những rào cản cần tháo gỡ. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để xem xét các giải pháp ở tầm chính sách, bảo đảm định hướng chuyển đổi số phù hợp hơn với điều kiện triển khai tại địa phương.

ÔngTăng Huỳnh Tú - Phó Trưởng phòng phòng Chuyển đổi số, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cùng trao đổi tại buổi làm việc

Ông Vũ Nguyễn Song Toàn - Chuyên viên Phòng Quản lý Ngân sách, đại diện Sở Tài chính cùng trao đổi tại buổi làm việc
Kết nối nghiên cứu khoa học với thực tiễn quản lý
Với định hướng gắn kết nghiên cứu khoa học với thực tiễn, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững ghi nhận tình hình triển khai chuyển đổi số tại TP.HCM, phục vụ công tác nghiên cứu và đề xuất kiến nghị chính sách. Qua trao đổi với Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM và đại diện các sở, ngành, những khó khăn liên quan đến kết nối dữ liệu, cơ chế và nguồn lực tài chính và nhân lực được làm rõ. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để nhận diện những điểm nghẽn trong quá trình triển khai, đồng thời nghiên cứu các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Đại diện Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, đại diện Sở Tài chính TP.HCM cùng chụp ảnh kỷ niệm với Đoàn công tác Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững
Từ thực tiễn tại TP.HCM, thông điệp đặt ra là chuyển đổi số chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi công nghệ được kết nối với dữ liệu, dữ liệu được chuyển hóa thành thông tin hữu ích và thông tin trở thành cơ sở cho những quyết định quản lý kịp thời, hiệu quả. Đây cũng là hướng tiếp cận cần thiết để nâng cao năng lực quản trị đô thị, hướng đến môi trường sống an toàn, chất lượng và phát triển bền vững.
Ban biên tập